DUTCH Standaarden: hoe creëren we een interoperabel ecosysteem?

Hoe kunnen we een interoperabel ecosysteem bouwen, met oog voor een solide business case en voldoende ondernemende vrijheid?

Op 23 oktober 2025 vond de eerste workshop plaats over DUTCH standaarden met 10 Technology Partners, SURF, zorg/onderwijsinstellingen en DUTCH, onder top begeleiding van TNO. De centrale vraag was: welke technische afspraken en standaarden zijn minimaal nodig om te zorgen dat de verschillende simulatiemodules, platformen en hardware binnen het DUTCH ecosysteem-infrastructuur goed met elkaar kunnen samenwerken? De technische afspraken en standaarden zullen in co-creatie met alle stakeholders en partners uitgewerkt worden.

1) Terugblik

Het doel van DUTCH is een ecosysteem van simulatiemodules die naadloos op elkaar aansluiten. Dit vraagt om gezamenlijke afspraken, oftewel standaarden. Een solide business case en voldoende ondernemende vrijheid zijn ook cruciaal voor een goede adoptie van standaarden. Tijdens de workshop hebben we de belangrijkste kansen en knelpunten geïdentificeerd en werd besproken hoe we standaarden in co-creatie kunnen ontwikkelen. De volledige discussie is vastgelegd in de bijgevoegde 'Dialogue Map', de belangrijkste thema’s die naar voren kwamen waren:

1. Toegang en identiteit - Focus: Single Sign-On (SSO), authenticatie en autorisatie.

2. Data en interoperabiliteit - Focus: data-uitwisseling van leerresultaten en metadata, o.a. met xAPI en LTI

3. Gebruikerservaring en UX - Focus: UX, gebruikerservaring (dit gaat niet per se over een uniforme UI), didactische consistentie en playground afspraken.

20251023 DUTCH workshop dialogue map.pdf

Download PDF • 155KB

2) Business uitgangspunten

Het is duidelijk dat standaardisatie impact heeft op de producten en businessmodellen van technologiepartners. Een van de uitgangspunten is dat we een duidelijk onderscheid maken tussen bestaande producten en nieuwe producten die met DUTCH-financiering worden ontwikkeld. Voor nieuwe producten is het implementeren van aangewezen standaarden en afspraken makkelijker door te voeren. Voor bestaande producten zoeken we naar een realistisch migratiepad.

Daarnaast is het helder dat implementatie van standaarden een investering vraagt. Voor iedere standaard zal de business case ook duidelijk moeten worden, en kijken we naar manieren om de business case voor adoptie te versterken (bijvoorbeeld via gerichte financiering).

3) Volgende stappen

We zetten de komende tijd de volgende stappen om deze uitdagingen gezamenlijk aan te pakken:

Vorming werkgroepen

We richten drie initiële werkgroepen op. Dit biedt voor alle DUTCH partners de kans om de standaarden waar hun producten en systemen mee zullen werken direct vorm te geven. We nodigen experts van harte uit om deel te nemen.

• Werkgroep 1: toegang en identiteit

• Werkgroep 2: data en interoperabiliteit

• Werkgroep 3: UX en gebruikerservaring

De werkgroepen zijn inhoudelijk en technisch van aard. Wij verwachten deelnemers met mandaat en technische affiniteit/kennis, met een rollen zoals: Software Architect, Lead Developer, Technische Product Owner, CTO en Informatie- of business analist.

Meld je hier aan voor deelname aan een van de werkgroepen

Zodra de werkgroepen zijn gevormd, organiseren we een gezamenlijke kick-off.

Structuur voor besluitvorming - governance

De voorstellen van de werkgroepen worden de input voor een gestructureerd besluitvormingsproces. Duidelijke governance is nodig om als DUTCH consortium het mandaat aan de werkgroepen te geven en z.s.m. breed gedragen beslissingen te maken. Onderdeel van governance is ook de samenhang (architectuur) van de voorstellen te bewaken. Te denken valt dus aan een Architecture Board waarin besluitvorming en architectuur zaken samenkomen.

Consortia die een projectvoorstel toegekend krijgen binnen een DUTCH Call, committeren zich aan actieve deelname in een van de werkgroepen (+- 4-8 uur per maand, per consortia) en zullen de Architecture Board adviseren. Ook committeren de werkgroepen zich aan het governanceproces waarin de Architecture Board de standaarden valideert en inhoudelijk vaststelt (ten behoeve van formele bekrachtiging door het stichtingsbestuur). Verder is het ‘Pas toe of leg uit’-principe van toepassing op de vastgestelde standaarden:

• Pas toe: uw oplossing implementeert de vastgestelde standaard (bijv. xAPI profielen).

• Leg uit: afwijken mag alleen met een gegronde reden en goedkeuring van de Architecture Board.

We zijn ons bewust van de implementatielast die een afsprakenstelsel met zich mee brengt. Projecten kunnen rekenen op technische support van experts in het DUTCH Programmateam, SURF, TNO en validatie in de Experimental Labs. Deelname brengt daarnaast de volgende voordelen met zich mee:

1. Aansluiting op DUTCH standaarden maakt je product schaalbaar en makkelijker inpasbaar bij onderwijsinstellingen, ook buiten DUTCH.

2. Je zit aan het stuur bij het bepalen van de standaarden.

3. Je voorkomt dure aanpassingen achteraf door direct "right first time" te bouwen.

Meer info zal worden gepresenteerd door DUTCH en TNO tijdens de gezamenlijke kick-off van de werkgroepen. 

Afspraken maken over standaarden is cruciaal om een interoperabel ecosysteem te bouwen. Als er een juiste business case ten grondslag ligt aan de standaarden en er voldoende ondernemende vrijheid is, dan gaat het ecosysteem echt vliegen.”  - Robbert Brouwer, CTO DUTCH