De virtuele patiënt die de klik met de praktijk maakt
Jonathan Leegwater, bestuurder bij DUTCH en voormalig physician assistant over waarom simulatieonderwijs het verschil maakt.

DUTCH heeft vier Experimental Labs verspreid door Nederland. Daar test DUTCH nieuwe ideeën met eindgebruikers: innovatieve leermiddelen, vraagstukken rond praktijkbegeleiding, en of een applicatie aansluit op de bestaande ICT-infrastructuur. In juni testten studenten van Hogeschool Inholland Haarlem, bij Experimental Lab West, met VR en een laptop een Bucky-camera. Dat is het apparaat waarmee een conventionele röntgenopname wordt gemaakt, hier bij een virtuele patiënt. Jonathan Leegwater, bestuurder bij DUTCH en voormalig physician assistant in de radiologie, was daarbij aanwezig: voor hem laat dit experiment precies zien waarom simulatieonderwijs verschil maakt.
Droog oefenen wordt al snel saai
“Droog oefenen op elkaar, zonder daadwerkelijk een foto te kunnen maken, is wel leuk. Eén of twee keer. Maar daarna gaat het ook een beetje vervelen, en je kan maar zoveel met droog oefenen”, zegt Jonathan. De simulatie laat wél zien wat er daadwerkelijk gebeurt als een student op de knop drukt. Alle instellingen en alle positionering zijn mogelijk, zo lang als nodig. Ook extreme verschillen simuleren kan. En niemand klaagt over een pijnlijke arm of dringt aan om op te schieten.
De mismatch die pas in het derde jaar boven water komt
Die vertaalslag naar de praktijk lost volgens Jonathan een bekend probleem op. Veel studenten hebben een vage verwachting van de praktijk. Vaak ontdekken ze pas in het derde jaar dat het toch anders werkt dan verwacht. Hoe meer van die realiteit al in het onderwijs zit, hoe eerder studenten dat kunnen merken. “Misschien kan je in je eerste jaar al bedenken dat iets anders beter bij je past, in plaats van pas in je derde jaar”, zegt hij.
Ervaringsleren geeft docenten iets om op terug te koppelen
Voor docenten werkt het net zo goed. “Ervaringsleren is sterker dan een verhaal dat wij als docent kunnen geven”, zegt Jonathan. Elke student maakt dezelfde gestandaardiseerde ervaring mee. Zo ontstaat een gedeeld referentiepunt om op terug te koppelen: “Dit ging hartstikke goed, dat kan misschien nog wat beter. Wat vond jij hiervan?” Zo worden verhalen vergelijkbaar. Dat lukt niet met losse, eenmalige stages.
DUTCH liet het experiment al zien op een van de roadshows. “Studenten waren heel enthousiast, die vonden het echt een toegevoegde waarde”, zegt Jonathan. Doorontwikkeling blijft nodig. Dat is meteen het doel van dit experiment: “Waar kunnen we nog verbeteren?”
Ervaringsleren geeft docenten iets om op terug te koppelen
Voor docenten werkt het net zo goed. “Ervaringsleren is sterker dan een verhaal dat wij als docent kunnen geven”, zegt Jonathan. Elke student maakt dezelfde gestandaardiseerde ervaring mee. Zo ontstaat een gedeeld referentiepunt om op terug te koppelen: “Dit ging hartstikke goed, dat kan misschien nog wat beter. Wat vond jij hiervan?” Zo worden verhalen vergelijkbaar. Dat lukt niet met losse, eenmalige stages.
DUTCH liet het experiment al zien op een van de roadshows. “Studenten waren heel enthousiast, die vonden het echt een toegevoegde waarde”, zegt Jonathan. Doorontwikkeling blijft nodig. Dat is meteen het doel van dit experiment: “Waar kunnen we nog verbeteren?”
Simulatie als vanzelfsprekend onderdeel van het opleiden
Leegwaters ambitie reikt verder dan één experiment. “Ik hoop dat simulatieleren gewoon een soort vanzelfsprekendheid wordt binnen het normale onderwijs, een geïntegreerd deel van de leerlijn”, zegt hij. Hij schetst een beeld: een student die zegt “Oh ja, ik heb vandaag een simulatieles” en naar een lokaal gaat. Of een zorgmedewerker die eerst een uurtje oefent in de koffiekamer, voordat iets in het echt gebeurt.
"Uiteindelijk moet het allemaal bijdragen aan de zorg, dus het moet ook daadwerkelijk effect hebben, dat het voor patiënten echt voordeel oplevert. Kortere wachttijden, betere zorg en tevredener zorgmedewerkers, dat is natuurlijk heel belangrijk. Daar doen we het allemaal voor.” – Jonathan Leegwater, bestuurder DUTCH



